ایران پروداک|مرکز تخصصی تحلیل آماری پایان نامه،کاهش تضمینی همانندجویی
ایران پروداک|مرکز تخصصی تحلیل آماری پایان نامه ،کاهش تضمینی درصد همانندجویی
نقش تعدیل‌کننده مقابله های معنوی در رابطه عوامل فرا تشخیصی و  مصرف مواد

نقش تعدیل‌کننده مقابله های معنوی در رابطه عوامل فرا تشخیصی و مصرف مواد

مبانی نظری رشته روانشناسی
قیمت: ۴۲,۰۰۰ تومان
۶۰,۰۰۰
145

پایان نامه  ارشد  روانشناسی 

در  105  صفحه  ورد   با  منابع  ارجاع  نویسی شده   و  نمونه آمار تحلیلی  آن 

فصل اول......................................................................................................................................................................... 2

کلیات پژوهش................................................................................................................................................................ 2

مقدمه............................................................................................................................................................................... 3

بيان مسأله........................................................................................................................................................................ 5

اهمیت و ضرورت پژوهش.......................................................................................................................................... 10

اهداف پژوهش............................................................................................................................................................. 12

هدف اصلی................................................................................................................................................................... 12

بررسی نقش تعدیل‌کننده مقابله‌های معنوی در رابطه عوامل فرا تشخیصی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان12

اهداف فرعی................................................................................................................................................................. 12

بررسی رابطه بین عوامل فراتشخیصی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان........................................................ 12

بررسی رابطه بین مقابله های معنوی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان............................................................ 12

فرضیه های پژوهش...................................................................................................................................................... 13

فرضیه اصلی................................................................................................................................................................. 13

مقابله‌های معنوی تعدیل‌کننده رابطه عوامل فراتشخیصی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان میباشند............ 13

فرضیه فرعی.................................................................................................................................................................. 13

بین عوامل فراتشخیصی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان رابطه وجود دارد................................................. 13

بین مقابلههای معنوی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان رابطه وجود دارد..................................................... 13

متغییرهای پژوهش........................................................................................................................................................ 13

پیش بین:  گرایش به مصرف مواد............................................................................................................................... 13

ملاک: عوامل فراتشخیصی........................................................................................................................................... 13

تعدیل کننده: مقابلههای معنوی................................................................................................................................... 13

فصل دوم...................................................................................................................................................................... 16

پیشینه و ادبیات پژوهش............................................................................................................................................... 16

مقدمه............................................................................................................................................................................. 17

اختلالهای مرتبط با مواد............................................................................................................................................... 17

اختلالهای مصرف مواد و ویژگیهای آنها.................................................................................................................... 18

پیامدهای اختلال مصرف مواد..................................................................................................................................... 26

عوامل فراتشخیصی...................................................................................................................................................... 28

تعریف عوامل فراتشخیصی.......................................................................................................................................... 28

فرآیندهای فراتشخیصی................................................................................................................................................ 30

نظریات مرتبط با عوامل فراتشخیصی......................................................................................................................... 34

بنیان نظری درمان فراتشخیصی یکپارچه..................................................................................................................... 36

سبك ها‌ و راهبردهاى‌ مقابله........................................................................................................................................ 39

تقسیم بندی سبك ها و راهبردهاى‌ مقابله‌ معنوى....................................................................................................... 40

مقابله های معنوی......................................................................................................................................................... 41

پیشینه پژوهش............................................................................................................................................................... 46

فصل سوم...................................................................................................................................................................... 52


جدول 4-1. شاخص‌های توصیفی (میانگین و انحراف­معیار) مربوط به متغیرهای پژوهش.......... 47

جدول 4-2. ضرایب همبستگی پیرسون مربوط به متغیرهای پژوهش............................................48

جدول 4-3 خلاصه مدل تحلیل رگرسیون مربوط به نقش تعدیل‌کننده مقابله­های معنوی در رابطه بین عوامل فراتشخیصی با گرایش به مصرف مواد در نوجوانان...........................................................49

جدول 4-5. نتايج ضریب همبستگی پیرسون مربوط به رابطه بین عوامل فراتشخیصی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان..............................................................................................................50

جدول 4-6. نتايج ضریب همبستگی پیرسون مربوط به رابطه بین مقابله­های معنوی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان..............................................................................................................51

 


درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر[1] در پاسخ به محدودیت درمان های شناختی - رفتاری اختصاصی معرفی شده است و در آن اصول و پروتکل های درمانی یکسانی برای انواع اختلال­های مختلف هیجانی به کار می رود. (ویلامووسکا و همکاران[2]، 2010).

طبق پنجمین ویراست راهنمای تشخیصی و آماری اختلال­های روانی[3] اختلال­های مرتبط با مواد شامل 10

طبقه مجزا از جمله الکل، کافئین، حشیش، توهم­زاها، داروهای استنشاقی، داروهای افیونی، مسکن­ها، خواب آورها، ضد اضطرابی­ها، محرک­ها، توتون و سایر مواد می­باشند. این طبقه­ها کاملاً مجزا از یکدیگر نیستند و به دو گروه اختلال­های مصرف مواد و اختلال­های ناشی از مواد[4] تقسیم می­شوند.

این اختلال باعث از هم پاشیده شدن بسیاری از خانواده­ها، به انحراف کشیده شدن بسیاری از نوجوان و جوانان، شیوع بسیاری از بیماری­ها و ضرر و زیان های اقتصادی و مرگ و میر گردیده است (اسعدی، 1381). همچنین این اختلال در گروه­های سنی مختلف قابل مشاهده است. نوجوان و جوانی که به اختلال مصرف مواد روی می‌آورد، نه تنها دیگر عنصر سازنده‌ای برای جامعه نیست، بلکه تا زمانی که نجات نیابد، در بهترین حالت خنثی و بی کفایت و در بدترین حالت، منشأ بی نظمی اجتماعی است و جامعه را به تباهی می‌کشاند (اسد بیگی، 1387).

رویکردهای معنوی را می توان تحت سبک های مقابله معنوی مثبت و منفی عنوان نمود. مقابله معنوی مثبت سبک هایی از مواجهه با رویدادهای منفی زندگی است که در آن­ها، فرد با بهره گیری از ارزیابی ها و تغییرهای مثبت مرتبط با یاری پروردگار به استقبال رویدادها می رود. برای مثال، فرد معتقد است که در هنگام مواجهه با یک رویداد دردناک خدا او را تنها نخواهد گذاشت. اما در شکل دیگری از مقابله که با نام مقابله معنوی منفی نامگذاری شده است، فرد رابطه ی اجتنابی و نامطمئن با خدا برقرار می­نماید. برای مثال، فرد معتقد است که خدا در لحظه های سخت وی را تنها خواهد گذاشت (پارگامنت و همکاران[5]، 2000).

از آنجا که گرایش به مصرف مواد وابستگی زیادی به عوامل روانشناسی و روان شناختی رفتاری دارد  پس از تشخیص عواملی که سبب گرایش نوجوان به مواد مخدر می­شود بهتر است برای جلوگیری از ابتلا و درگیر شدن نوجوانان به مواد مخدر رویکرد مقابله های معنوی را مدنظر قرار داده و با فراتشخیصی عوامل آسیب زا  با برطرف  کردن نگرانی­های آن­ها نسبت به مشکلات و حل مسائل با کاهش روان پریشی وافکار نگران کننده با کمک روش­های مقابله های معنوی به صورت کمک گرفتن از نماز، رفتن به دل طبیعت، پر رنگ کردن حضور خدا در زندگی و آموزش خودشناسی و خدا شناسی ونمایان کردن عشق و زیبایی شناسی آن­ها ازدنیا را بیشتر کنیم تا با هزینه­های بسیار کم شاهد گرایش به مواد در نوجوانان باشیم از این رو این  پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تعدیل‌کننده مقابله‌های معنوی در رابطه عوامل فراتشخیصی و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان انجام شد.

 بيان مسأله

اعتیاد یکی از مشکلات اساسی جامعه است، مشکلی که میلیون­ها زندگی را ویران و سرمایه ­های کلان ملی را صرف هزینه مبارزه، درمان و صدمات ناشی از آن می نماید. اعتیاد عامل ایجاد مشکلات عدیده رفتاری، خانوادگی، ارتباطی فردی و اجتماعی از جمله: تغییرات بارز در شخصیت، بی ثباتی عاطفی، کاهش سلامت جسمانی، برنامه خواب نامنظم، سوء ظن، افسردگی، اضطراب و بی­قراری، بی­توجهی به آراستگی ظاهر، رفتار کینه توزانه با خانواده و دوستان و.... می­شود این عوارض ناهنجاری­های عدیده و مسئله سازی را در سازگاری فرد به خصوص سطح سازگاری اجتماعی، عاطفی و ایجاد می­کند. که این امر ضرورت مداخلات روان شناختی لازم را به منظور رساندن افراد فوق به سازگاری های لازم ایجاب می­کند. یافته­های بالینی گویای آن است که در شکل گیری وابستگی به مواد مخدر ویژگی­های شخصیتی، شیوه زندگی، روابط اجتماعی، نگرش، باورها، احساسات، دلبستگی ها، عواطف و رفتارهایی که در طی رشد فرد شکل گرفته اند، نقش اساسی ایفا می­کنند (عزیزی، 1395).

مسأله مصرف و گرایش به مصرف مواد در میان نوجوانان و جوانان به دلیل حساسیت این دوره از زندگی و نقش آن در زندگی آینده افراد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مسأله وقتی مهم‌تر می‌شود که شیوع مصرف مواد در میان جوانان دانشجو و دانش­آموزان مطرح می‌شود (منصوری جلیلیان و یزدانبخش، 1395).مصرف مواد  علاوه بر اينكه در سنين جواني شروع می‌شود، در هيچ گروه جمعيتي مثل جوانان و نوجوانان به اين مقدار سرعت انتشار ندارد. مصرف مواد  در دهه  1960افزايش يافت که به طور قابل‌توجهی ميان جوانان طي دهه 1970 و از سال 1992 استفاده از داروهاي ممنوعه در ميان جوانان و به‌خصوص در مدارس افزايش يافته است.

فرض عمده روانکاوی این است که بخش عمده رفتار انسان از فرآیندهای ناهشیار سرچشمه می­گیرد. فرآیندهای ناهشیار، باورها، ترس­ها و خواسته­هایی هستند که شخص از وجود آن­ها آگاه نیست اما بر رفتارش تأثیر می­گذارند. این خواسته­ها و تمایلات با منع یا سرکوب کردن تکانه­های دوران کودکی از حیطه آگاهی به حیطه ناهشیار رانده شده و بعدها به صورت اختلالات هیجانی یا به اشكال تغییر شکل یافته بروز می­کنند.

و نظریه روانکاوی از واژه بیمار استفاده می­کند و بر عوامل تعیین کننده اعتیاد که ریشه در گذشته فرد(دوران رشد) دارد تأکید می­گردد. روانکاوان بخصوص فروید و معاصرین او در بدو امر، اعتیاد را نوعی تمایل واپس گرایانه و خودارضایی قلمداد می­کردند. اما نوفرويدين­ها، اعتیاد را واکنش پیش رو برای کنار آمدن با کمبودهایی که در دوران رشد به وجود آمده، می­دانند. در برخی موارد اعتیاد، دفاع در مقابل روانپریشی تلقی می شود و معتادین برای غلبه بر احساسات منفی و برای رسیدن به حالت بهتر و تحت کنترل در آوردن اوضاع به اعتیاد روی می آورند(امانی، ۱۳۹۲).  

رویکرد روانکاوی نسبت به اعتیاد از طریق چندین موضوع قابل بررسی است: نقش مراحل رشد روانی جنسی: فروید معتقد بود که اعتیاد به مصرف مواد بازگشت به مرحله دهانی است. کسانی که سیگار می کشند، الكل مصرف می کنند یا همواره در حال خوردن، نوشیدن و جویدن می باشند، در مرحله دهانی رشد روانی تثبیت شده اند (حسینی پویا، ۱۳۹۰).

در یکی از تبیین های روانکاوی اعتیاد بازتاب اختلال خود تلقی می شود که در اثر ناتوانی فرد برای مدارا با واقعیت به وجود آمده است. وقتی این بخش از شخصیت مختل شد فرد دیگر نمی تواند تکانه هایی را که رفتار اعتیادی را بر می انگیزد، کنترل کند( یعقوبی، طارمیان، پیروی، ظفر، کریمی، ملک افضلی، ۱۳۹۲).

دوره نوجوانی: مخاطره آمیز ترین دوران زندگی از نظر شروع به مصرف مواد دوره نوجوانی است نوجوانی دوره انتقال از کودکی به بزرگسالی و دوره کسب هویت فردی و اجتماعی است. در این دوران میل به استقلال و مخالفت با والدین به اوج خود می رسد و نوجوان برای اثبات بلوغ فردیت خود ارزش های خانواده را زیر سوال می برد و سعی در تحلیل ارزش های جدید خود دارد. مجموع این عوامل علاوه بر حس کنجکاوی و نیاز به تحرک، تنوع و هیجان، فرد را مستعد مصرف مواد می کند (رئیسی، ۱۳۹۳).

مکانیسم های دفاعی برای حفظ تمامیت شخصیت، ارضای نیازها، ایجاد سازش بین تمایلات ناسازگار و مخالف و کاهش فشار و استرس و اضطراب حاصل از محرک های ناپسند و غیر قابل قبول به کار می روند. گاهی اوقات رفتار اعتیادی از طریق سازوکارهای دفاعی تحلیل می شود و به طور غیر مستقیم پاسخی است در مقابل کنش های غیر قابل تحمل درونی و بیرونی که بدان وسیله فرد سعی می کنند مشکلات خود را کاهش یا تسکین دهد(امانی، ۱۳۹۲).

بر اساس برآوردهایی كه صورت گرفته است بيش از 48 درصد دانش‌آموزان در آمريكا قبل از اتمام دوره دبيرستان از داروهاي ممنوعه استفاده کرده‌اند. همچنين شيوع مصرف مواد ممنوعه در كلاس هشتم از 11 درصد به 21 درصد در سال 1992 و در همين فاصله در دانش‌آموزان كلاس دهم از 20 درصد به 32 درصد افزايش يافته بود و بيشترين ميزان مصرف 18 تا 24 سالگي گزارش شده است (الله‌وردی و همکاران، 1386).بنابراین توجه به این موضوع در بین دانشجویان و دانش آموزان از موضوعات اساسی نظام‌های آموزشی بوده و می‌تواند گام مؤثری در شناسایی عوامل مرتبط با مصرف مواد و ارائه راهکارهای مؤثر در جهت پیشگیری از گرایش نوجوان به مصرف مواد و درمان اختلال­های مصرف مواد باشد.

 

اختلال مصرف مواد از اختلال­هاي بسيار شايع، ناتوان­کننده و مرتبط با پيامدهاي قابل توجه در سراسر جهان هستند (بک چالاکی، 1395). ويژگي عمده آنها مجموعه­اي از علايم شناختي، رفتاري و فيزيولوژيکي است که نشان دهنده تداوم مصرف مواد به رغم مشکلات قابل توجه مرتبط با ماده است (انجمن روانپزشکی آمریکا، 2013). بعلاوه،بیماریروانیعودکنندهومزمنیاستکهبااختلال­های شدیدانگیزشیوازدستدادنتسلطرفتاریهمراهاست. تشخیص این اختلال­ می­تواند در مورد مصرف الکل، حشیش، توهم­زاها، مواد استنشاقی، مواد افیونی، مسکن­ها، خواب­آورها و ضد اضطرابی­ها، محرک­ها، توتون و سایر مواد دیگر استفاده شود. ویژگی عمده این اختلال­ها مجموعه­ای از علایم شناختی، رفتاری و فیزیولوژیکی است که نشان دهنده تداوم مصرف مواد توسط فرد به رغم مشکلات قابل توجه مرتبط با ماده است (انجمن روانپزشکی آمریکا، 2013). دفتر پیشگیری از جرم و کنترل مواد سازمان ملل[6] (2015) برآورد کرده است که 246 میلیون نفر یا یک بیستم افراد 15 تا 64 سال از یک ماده غیرقانونی در سال 2013 استفاده کرده­اند. همچنین برآورد شده است که 6/0 درصد از جمعیت 15 تا 64 سال جهان از مشکل مصرف از جمله اختلالات مصرف مواد یا وابستگی به مواد رنج می­برند. براساسگزارشموسسهملیسلامت­روان[7]نیز میزانشیوعمادام­العمراختلال­هایمصرفمواددرجمعیتعمومی 3/35 درصدگزارششدهاست. این اختلال­ها با اختلال­های دوقطبی، افسردگی عمده، هراس­های خاص، اضطراب، سلوک، فقدان توجه/بیش­فعالی، اسکیزوفرنیا، ایده­پردازی و اقدام به خودکشی و اختلال­های شخصیت ضد اجتماعی، مرزی، پارانوئید و وسواس اجبار همایند می­باشند (زهیر الدین  وهمکاران، 1386) عوامل متعددی از جمله عدم بازداری رفتاری، تکانشگری و جستجوی چیزهای تازه، در دسترس بودن مواد، عوامل ژنتیکی، شکست تحصیلی یا پیشرفت تحصیلی ضعیف، شایستگی اجتماعی پایین در اوایل کودکی، استفاده زودهنگام از مواد، نرخ­ بالای بیکاری و رفاه طلبی، کیفیت پایین­تر روابط، نرخ­های بالاتر مشکلات بهداشت روانی (مثل، افسردگی، اضطراب و اختلال فقدان توجه/بیش­فعالی)، فقر یا زندگی در یک منطقه فقیر، وضعیت خانوادگی ناپایدار، والد

تعاریف مفهومی متغیرهای پژوهش

گرایش به مصرف مواد: باورها و نگرش‌ها یا فراد درباره‌ی مواد و پیامدهاي منفی و مثبت مصرف آن،دراصطلاح گرایش به مصرف موادتعریف شده است (بولس و میتو[1]،  2003).

مقابله‌های معنوی: مقابله معنوی نیز به‌عنوان جست‌ و جو برای معنا در هنگام تنش و به روش‌های مرتبط با امور مقدس تعریف شده است (آمبروز، 2006 به نقل از خدایاری فرد، منصوری، بشارت و غلامعلی لواسانی، 1396).

عوامل فراتشخیصی: عوامل فراتشخیصی به فرایندهای آسیب‌شناختی اشاره دارند که در اختلال‌های روانی مختلف مشترک هستند (آلداو، 2012). در پژوهش‌ حاضر منظور از عوامل فراتشخیصی ‌اجتناب شناختی، تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی، باورهای منفی درباره نگرانی، اجتناب تجربه‌ای و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان است.

 اجتناب شناختی: اجتناب شناختي به راهبردهاي متنوعي اشاره دارد که منجر به اجتناب از محتواي شناختي و هيجاني تهديدکننده مي­شود (دوگاس و روبی­چاد، 2007).

تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی: تحمل­ ناپذيري بلاتکليفي نوعي سوگيري شناختي است که چگونگي ادراک، تفسير و پاسخ به موقعيت­ هاي مبهم را در سطح شناختي، هيجاني و رفتاري تحت تأثیر قرار مي­دهد (دوگاس و روبی­چاد، 2007).

باورهای منفی درباره نگرانی:‌ باورهاي منفي درباره نگراني به باورهای منفی افراد درباره کنترل­ناپذيري و پيامدهاي خطرناک نگراني براي کارکرد جسمي، ذهني يا رواني اجتماعي اشاره دارد (ولز، 2007).

راهبردهای تنظیم شناختی هیجان: راهبردهای تنظیم شناختی هیجان پاسخ‌های‌ شناختی افراد به رویدادهای ‌فراخوان هیجان هستند که به طور هشیار یا ناهشیار سعی در اصلاح میزان و یا نوع تجربه‌ هیجانی فرد یا خود رویداد دارند (آلداو و نالن- هوکسما، 2010).

اجتناب تجربه‌ای: اجتناب تجربه ­اي اجتناب فعال و يا خودکار از تجربه ­هاي دروني تهديدکننده يا منفي هست (رومر و اورسیلو، 2002).

 تعاریف علمیاتی متغیرهای پژوهش

مقابله های معنوی :انواع مقابله­ های معنوی با استفاده از پرسشنامۀ مقابلۀ معنوی[2] (خارژنیسکا، 2015) مورد بررسی قرار گرفت.

گرایش به مصرف مواد: برای بررسی گرایش به مصرف مواد از پرسشنامه گرایش به مصرف مواد (قربانی، 1380) استفاده شد.

عوامل فراتشخیصی: برای بررسی عوامل فرا تشخیصی از پرسشنامه‌های تحمل‌ناپذیری‌بلاتکلیفی[3] (کارلتون، نورتون و آسموندسون[4]، 2007)، اجتناب‌شناختی[5] (سکستون و دوگاس، 2008)، پرسشنامه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان[6] (گارنفسکی و کراج، 2006)، پرسشنامه فراشناخت[7] (ولز و کارترایت-هاتون، 2004) و پرسشنامه پذیرش و عمل[8] (بوند[9] و همکاران، 2011) استفاده شد.

تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی: شدت تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی افراد به­واسطه پرسشنامه تحمل‌ناپذیری‌بلاتکلیفی (فریستون و همکاران، 1994) مورد بررسی قرار گرفت.

اجتناب شناختی: برای بررسی اجتناب شناختی از پرسشنامه اجتناب شناختی (سکستون و دوگاس، 2008) استفاده شد.

راهبردهای تنظیم شناختی هیجان: راهبردهای تنظیم شناختی هیجان افراد به ­وسیله پرسشنامه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و کراج، 2006) مورد بررسی قرار گرفت.

باورهای منفی درباره نگرانی: برای بررسی باورهای منفی افراد درباره نگرانی از پرسشنامه فراشناخت (ولز و کارترایت-هاتون، 2004) استفاده شد.

اجتناب تجربه‌ای: برای بررسی اجتناب تجربه‌ای افراد از پرسشنامه پذیرش و عمل (بوند و همکاران، 2011) استفاده شد.


ساعد و همکاران(1390)هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سرکوب فکر، عوامل فراشناخت، و هیجانات منفی در پیش‌بینی اختلال وابستگی به مواد است. روش: طرح تحقیق از یک نگاه از نوع همبستگی و با توجه به هدف دیگر علی-مقایسه ای است.. نتیجه‌گیری: می‌توان به کمک عوامل فراتشخیصی، سرکوب فکر و هیجانات منفی (خصوصا افسردگی)، اختلال وابستگی به مواد را پیش بینی نمود. بر پایه این الگو می توان یک رویکرد پیشگیرانه از وابستگی به مواد و یک رویکرد روان درمانی بر پایه درمان‌های شناختی و فراتشخیصی تدارک دید و یافته های این پژوهش را در محیط های بالینی و مشاوره ای برای کمک به افراد وابسته به مواد به کار گرفت.

توسلی و همکاران(1389 )در مقاله‌ای تحت عنوان" تحلیل جامعه شناختی تأثیر خانواده و نهادهای اجتماعی بر گرایش به اعتیاد نوجوانان و جوانان" به این نتیجه رسیدند که نوجوانان و جوانان از محیط زندگی و اجتماعات کوچکی که با آن ها در ارتباط مستقیم و رو در رو قرار دارند، تأثیر پذیری بیش تری دارند.

رحیمی (۱۳۸۸) نشان داد بین اعتقادات مذهبی و گرایش به خودکشی و تمایل به مصرف مواد رابطه معنی دار معکوس وجود دارد. داشتن نگرش ها و باورهای مذهبی و اعمال معنوی با کاهش استرس های روان شناختی و پیشگیری از رفتارهای پرخطری همچون سیگار کشیدن، مصرف الکل و مواد مخدر همراه است.

نتایج پژوهش نعمت الهی و همکاران (۱۳۸۸) با عنوان تأثیر آموزش مقابله مثبت در کاهش اعتیاد پذیری دانشجویان بیانگر آن است که آموزش مقابله مثبت موجب کاهش آمادگی اعتیاد شده است.

  پهلوانی(1384) در مقاله ایی  با عنوان بررسی مقابله‌های دینی در افراددارای اختلال مصرف مواد و غیردارای اختلال مصرف مواد که نوشته شد این نتایج به‌دست آمد :نـتایج نشان داد که افراددارای اختلال مصرف مواد در مقایسه با افراد غیردارای اختلال مصرف مواد در مواجهه با استرس به طور معناداری کمتر از روش‌ های‌ مقابله دینی استفاده می‌کنند. بین سن افراد و به‌کارگیری مقابله دینی رابـطه مـعناداری مشاهده نشد. به‌علاوه, بین افراد با تحصیلات پایین تر و بالاتر از دیپلم در میزان به‌کارگیری‌ مقابله دینی تفاوت معناداری مشاهده نشد. این نتیجه در درون هر گروه به طور مجزا نیز تـأیید شـد

رحمتی (۱۳۸۳) آموزش مهارت های مقابله ای به شیوه بحث گروهی را به مدت هشت جلسه بر نگرش دانش آموزان استان کرمان نسبت به مصرف مواد مورد پژوهش قرار داد. 

برنامه آموزشی او با الهام از برنامه آموزش مهارتهای زندگی و با تأکید بر جنبه های کاربردی این مهارت ها در مقابله با سوء مصرف مواد مخدر تدوین شد. تغییر نگرش دانش آموزان در هر سه جنبه شناختی، عاطفی و رفتاری نسبت به مصرف مواد معنادار بود.

 پژوهش های انجام شده در خارج  کشور

لوسكيو، کمبل، پاولیکوبا، چن هو، واکر و همکاران (۲۰۱۷) نشان دادند که روان درمانگری های مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری و تشخیصی در ارتقای سبک های مقابله ای مؤثر هستند.  روان درمانی  مبتنی بر رفتاردرمانگری شناختی کاهش عود و تسریع بهبودی در بیماران با تشخیث اختلال مصرف مواد موثر واقع شود.

ربادایر و ورسکان (۲۰۱۶)  در پژوهشی که انجام دادند نشان دادند که افراد در بهره گیری از سبک های مقابله ای در رویارویی با فشارهای روانی زندگی توانایی زیادی ندارند و به دلیل استفاده بیشتر به سبک های مقابله ای ناکارآمد (اجتنابی و هیجان مدار)، در معرض اختلال مجدد مصرف مواد و الكل هستند.

اولتيوس، وات، مکینون و استوارت (۲۰۱۵)، معتقدند که مداخلات مبتنی بر رفتار درمانگری شناختی وتشخیصی می تواند سبب کاهش چشمگیر مصرف مشروبات الکلی در افراد با تشخیص مصرف مواد و الكل گردد. بنابراین با عنایت به این که کاربرد درمان های مختلف منجمله مداخلات روانی - اجتماعی می تواند گامی مهم در جهت کاهش بازگشت و بهبود سبک های مقابله ای این بیماران تلقی شود .

لذا توجه مسئولین امر مبنی بر استفاده بیشتر از مداخلات روانشناختی مانند مداخلات مبتنی بر روان درمانی مثبت نگر به موازات درمان های طبی، گامی سازنده برای این بیماران بردارند.

در راستای اهداف فوق، پژوهش به بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر درمان مثبت نگر بر بهبود سبکهای مقابله ای و پیشگیری از بازگشت در افراد دچار اختلال مصرف مواد پرداخته است.

مطالعه دسموند و همکاران (۲۰۱۳) مؤید آن است که گرایش های مذهبی موجب افزایش خودکنترلی افراد شده و به نوبه خود موجب کاهش مصرف الکل می شود.

فارکیونه، فایر هولمه الارد و همکاران (۲۰۱۲) در یک کارآزمایی تصادفی کنترل شده، کارایی پروتکل درمان فراتشخیصی یکپارچه اختلال های هیجانی در نمونه ای بالینی متشکل از ۳۷ بیمار مبتلا با تشخیص اصلی یکی از اختلال های اضطرابی را مورد بررسی قرار دادند. 

نتایج این مطالعه  نیز حمایتی دیگر بر UP به عنوان یک درمان فراتشخیصی برای اختلال های اضطرابی فراهم آورد. این درمان کاهش معناداری را در شدت علايم اختصاصی اختلال در اختلال اصلی و همایند و همچنین کاهش معناداری را در آسیب کار کردی موجب گردید.

یافته های پژوهش چونگ و یونگ (۲۰۱۱) بیانگر آن است که بر خلاف دینداری درونی، دینداری بیرونی (ش خصی و اجتماعی) ارتباط کمتری با رفتارهای مخرب خود مانند مصرف الکل و مواد مخدر دارد.

پژوهش میلر و همکاران (2009) نیز روشن نمود مذهب، در مقابل مسائلی مانند رفتارهای جنایی و بالقوه خطرناک به سلامت افراد کمک می کند.

بر اساس نتایج این پژوهش جوانانی که نمرات پایین تری در اندازه گیری فعالیت مذهبی به دست می آورند در مقایسه با گروهی که مذهبی ترند سوء مصرف بیشتری دارند.

پژوهش آروالو و پرادو (۲۰۰۸) رابطه معنویت، حس پیوستگی و پاسخ های مقابله ای را در زنانی که برای اعتیاد مواد و الکل، درمان می شوند، مورد بررسی قرار داد. نتایج پژوهش نشان داد درمان سوء مصرف مواد که معنویت، حس پیوستگی و پاسخ های مقابله ای را افزایش دهد، می تواند در درمان سوء مصرف مواد زنان برای مدیریت استرس مؤثر باشد.

گیلوم (۲۰۰۵) نیز نشان داد افرادی که بیشتر در فعالیت های مذهبی شرکت می کنند در مقایسه با افراد دیگر تمایل کمتری به مصرف سیگار دارند.

سیمونز و کاروی [1]، (2005)  به بررسی راهبردهای مقابله‌ای و استفاده از مواد بر روی نمونه‌ای 4500 نفری از جوانان پرداختند.

این پژوهشگران به دنبال شناسایی و پیش‌بینی گرایش به مصرف مواد، تفکر نسبت به مصرف مواد و راهبردهای مقابل های تحت عنوان متغیرهای پیش‌بینی کننده پرداختند و با بهره‌گیری از نمونه آماری رگرسیون چند متغیره، به این نتیجه رسیدند که نوع راهبردهای مقابله‌ای مورد استفاده، پیش‌بینی کنندۀ مصرف مواد در آینده هست.

پیشینه خارجی نانمیکرا و همکاران (۲۰۰۳) نشان دادند باور مذهبی عمومی و خصوصی هر دو، حالت

حمایت کننده در مقابل مصرف س یگار، الکل و ماری جوانا در نوجوانان دارد. آنها گزارش نمودند باور مذهبی خصوصی اثر حمایت کنندگی بیشتری در مقابل سوء مصرف مواد دارد.

 گاسب[2]،(2004) به نقش باورها، انتظارات و نگرش‌های شخص مصرف‌کنندۀ مواد پرداخت. طبق نظر این محقق، افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد  احساس می‌کنند داروها به آنها کمک می‌کند تا با مشکلات شخصی و اجتماعی خود، از قبیل، اضطراب اجتماعی مقابله نمایند. 

نکته مهم تر این که دین‌دار بودن (به‌ویژه دین درونـی) نـه تنها در گرایش‌ و ‌‌مصرف‌ مواد نـقش پیش‌گیری کننده دارد, بلکه در ترک مصرف مواد نیز عامل‌ مؤثری‌ است‌


محصولات مشابه